Alliantie WIJschool

Samen leren én leven

Alliantie WIJschool

Duurzame maatwerkondersteuning om op scholen spanningen en escalaties tijdig te signaleren en voorkomen. Om samen leren én leven te versterken.

We zien in de samenleving een groeiend wij-zij denken; polarisatie. Steeds meer professionals zijn bezorgd over spanningen uit de samenleving die in de klas voelbaar zijn. Vooral als overtuigingen botsen is het heel ingewikkeld om met jongeren te praten over kwesties als corona, geloof, seksuele en genderdiversiteit, identiteit en vrijheid van meningsuiting. Het valt op dat groepen vaak haast niet meer in contact komen met andere groepen, terwijl er wel (negatieve) beeldvorming over die groepen is. Een groeiende urgentie voor het versterken van het burgerschapsonderwijs is merkbaar.

Ook bij de overheid en scholen nemen zorgen voor ontsporing toe. Het onderwijs staat hiermee voor grote uitdagingen. Het is zoeken naar de veranderende rol voor het onderwijs in deze veranderende samenleving; hoe te staan voor de vrijheid van meningsuiting, hoe goed burgerschap versterken, hoe ontsporing en radicalisering tegengaan bij jeugd? Kortom: hoe maken we van de school een oefenplaats waar jongeren leren participeren in onze samenleving? 

In  de WIJschool vormen jongeren zich als mens en leren wat het betekent om in een open en vrije  samenleving te participeren. De WIJschool is geen project of training, maar een duurzaam praktisch programma dat aansluit op huidige ontwikkelingen in de school en bestaande initiatieven. 

Missie
De missie van de WIjschool Alliantie is een samenleving te creëren waar verschillende groepen náást elkaar staan in plaats van tegenover, door samen te leren en te leven.  

 

Visie
Scholen kunnen spanningen en escalaties tijdig signaleren en voorkomen zodat leerlingen de kans en ruimte krijgen om zich te vormen als mens en te leren wat het betekent om in een open en vrije democratie te participeren.

 

Strategie
Het bieden van een duurzame maatwerkondersteuning via een praktisch programma dat de huidige situatie en behoefte in de school meet, de ontwikkelstappen in kaart brengt en praktische interventies aanlevert om leerlingen te begeleiden in de ontwikkeling naar goed burgerschap. Overkoepelend werkt de alliantie aan de ontwikkeling van een schaalbaar model op basis van de resultaten van de verschillende scholen.

 

Beoogde resultaten

De alliantie werkt tegelijkertijd aan drie sporen met de daarbij horende beoogde resultaten:

  1. Het ontwikkelen en toetsen van methodes en interventies door maatwerkondersteuning aan te bieden aan pilotscholen.
    Beoogde resultaat: succesvolle afronding drie pilotscholen in de provincie Noord-Holland
    • Realisatie projectdoelstellingen van elke pilotschool;
    • Kruisbestuiving tussen de pilotscholen om het leerrendement te vergroten;
    • Schoolresultaten zijn vertaald naar project-brede lessons learned.
  1. Deze inzichten vertalen naar een schaalbare methode inclusief gereedschapskist en bewezen interventies
    Beoogde resultaat: opschaling van methode om versnippering tegen te gaan en vraag- en aanbod beter te laten aansluiten.
    • Vertaling van resultaten naar schaalbare online methode inclusief “gereedschapskist” van bewezen interventies (zonder begeleiding);
    • Bewezen WIJschool scan en keurmerk.
  2. Kennisdeling stimuleren en anderen inspireren door kennis op grote schaal te delen
    Beoogde resultaat: kennisdeling en inspirerend van anderen
    • Ontwikkeling van de WIJschool Community, een on- en offline platform waarop de methode inclusief tools beschikbaar zijn voor scholen om hun eigen vraagstukken op te lossen en informatie/kennis uit te wisselen met andere scholen. Specifieke ondersteuningsbehoefte is mogelijk op aanvraag.

 

UNIEKE ONDERDELEN

  • De aanpak is afgestemd op de (specifieke) behoefte(s) van de scholen;
  • De aanpak neemt niet alleen jongeren als uitgangspunt; ook schoolbesturen, docenten, ouders en andere stakeholders worden betrokken in het proces omdat zij een cruciale rol spelen;
  • De WIJschool maakt gebruik van methodes en interventies die in de praktijk hebben getoond dat ze een belangrijke bijdrage leveren. Door meerdere scholen te ondersteunen wordt steeds meer kennis opgebouwd rondom de effectiviteit van deze methodes en interventies;
  • De ondersteuning is voor langere tijd om een duurzame ontwikkeling te realiseren;
  • Er wordt samengewerkt met verschillende partijen uit de private en publieke sector;
  • De aanpak wordt op basis van resultaten bij scholen opgeschaald naar een online methode inclusief tools die beschikbaar komen voor scholen in Nederland. Waar nodig wordt (tijdelijke) ondersteuning geboden.
Spoor 1

Om de methodes en interventies te ontwikkelen en te toetsen ondersteunt de alliantie in 2021 drie pilotscholen dmv maatwerk. De volgende processtappen worden gedurende een jaar drie keer met elke pilotschool doorlopen:

  • Analyse
  • Ontwerp
  • Realisatie
  • Evaluatie
Spoor 2

Het tweede spoor heeft als doel de inzichten te vertalen naar een schaalbare methode zodat meerdere scholen in Nederland deze methode kunnen inzetten bij het oplossen van hun vraagstukken. Zo wordt de impact vergroot en kan de alliantie de visie realiseren.

Om een schaalbare (bewezen) methode te kunnen ontwikkelen worden alle stappen van de aanpak (spoor 1) geëvalueerd en worden de resultaten van de pilotscholen gemeten. Hiervoor werken we samen met een onderzoekspartij. 

Spoor 3

Parallel aan de ontwikkeling en toetsing van een schaalbare methode (sporen 1 en 2) loopt een communicatiespoor om kennisdeling te stimuleren en anderen te inspireren. Dit bestaat uit twee hoofdactiviteiten:

  • Ontwikkelen van de WIJschool Community, een on- en offline ontmoetingsplaats voor scholen om kennis uit te wisselen en waarop de methode beschikbaar wordt gesteld voor een breed publiek om zoveel mogelijk scholen te bereiken
  • Creëren van zichtbaarheid en bekendheid om zoveel mogelijk scholen te bereiken en aan te spreken

Publieke en private samenwerking

Samen werken aan een veilige inclusieve omgeving

In de Alliantie WIJschool werken experts vanuit het onderwijs samen, zoals schoolleiders, praktijkbegeleiders rondom aanpak van sociale vraagstukken (polarisatie en radicalisering), onderzoekers en docenten. Gezamenlijk brengen zij onderzoek-kracht, praktijkervaring en technologie samen om in één team, praktische tools te ontwikkelen die inspelen op de behoefte van het onderwijs. Zij staan voor leren in de prakijk en een bottum up aanpak.

De ambitie is om veel meer naar de voorkant van het vraagstuk in het onderwijs te ontwikkelen. Hoe zorgen we ervoor dat de school echt de veilige inclusieve samenleving wordt waar jongeren zich in vrijheid kunnen ontwikkelen? Waar jongeren gezien en gewaardeerd worden juist omwille van wie ze zijn? De school waar zorgwerkkende signalen sneller worden gezien en waarop direct wordt gehandeld. Dit, zodat we meer ontsporing kunnen voorkomen. Samen met de CTER groep, Gemeente Zaanstad en Gemeente Heemstede zetten wij ons hier voor in.

Pilot scholen - schooljaar 2021-2022

Drie pilotscholen nemen in het schooljaar 2021-2022 deel aan het WIJschool programma. Waarom? De huidige manier van begeleiden schiet, ondanks alle goed intenties, te kort. Scholen willen leerlingen beter gaan begrijpen, achterliggende problematiek gaan begrijpen. Denk aan het leefmilieu in achterstandswijken, straatcultuur, drill-scene online, cultuur van criminele of extreme groepen en de impact die dit heeft op identiteitsontwikkeling van kwetsbare leerlingen. Afgelopen jaar stond Nederland in de veiligheid van zowel jongeren als docenten echt onder druk en dat is onacceptabel. We willen als school voorbereid zijn en beter kunnen signaleren. Maar het begint met de persoon achter de jongere beter gaan snappen. De docentencultuur en deze jeugdcultuur staan nu te ver uit elkaar

Directeur deelnemende school: ‘Komend jaar in het WIJ school programma willen we met het docententeam echt het pedagogische klimaat versterken met nieuwe kennis en vaardigheden om beter toegerust zijn op wat onze leerlingen nodig hebben. Het gaat dan ook over veel meer aandacht voor vorming van kwetsbare jonge mensen.’